Blog: Wat zijn ‘Liberating Structures’?


Blog door Lara Minnaard

In ons dagelijks leven komen we voortdurend in aanraking met complexe problemen. Hoe we daarmee omgaan is voor elke persoon en elke situatie anders. Maar voor alle complexe problemen geldt dat verschillende mensen verschillende stukjes van de puzzel hebben om deze complexe problemen aan te passen. Je kunt deze mensen bij elkaar brengen door processen te ontwerpen die een geïnspireerde dialoog stimuleren. En dat hoeft niet altijd heel uitgebreid te zijn. Liberating Structures is een van de tools die je kunt gebruiken wanneer je te maken hebt met een complex probleem.

Microstructuren
Liberating Structures zijn zogenaamde microstructuren. Micro slaat op twee verschillende elementen van de structuren. Microstructuren zien we vooral terug in interacties die we met elkaar hebben. In zekere zin regelen en controleren ze dus hoe groepen met elkaar samenwerken, hoe we met elkaar communiceren en hoe meetings verlopen. Deze structuren bestaan al maar zijn vaak zo vastgeroest dat gezegd kan worden dat we ze op de automatische piloot doen. Denk bijvoorbeeld aan de structuur in vergaderingen of functioneringsgesprekken. Wanneer we deze structuren veranderen, of in ieder geval breken met de vastgeroeste structuren kunnen nieuwe inzichten ontstaan. Immers worden we op die manier gedwongen om op een andere manier na te denken over wat we doen en waarom.

Klein en groot  
Aan de andere kant heeft micro te maken met kleine veranderingen. De tools zijn zodanig opgezet dat je zelf kunt kiezen welke tool je waar inzet. Afhankelijk van in welke setting je bent, met welke deelnemers en wat je wilt bereiken, kun je veranderen. Alleen al hierdoor ben je meer bewust bezig met het proces en moet je beslissen wat je wilt bereiken en hoe je daar wilt komen. Liberating Structures definiëren vijf zogenaamde ontwerpelementen die bepalen welke tool je kunt gebruiken:

  1. Een structurerende uitnodiging: waar nodig je mensen voor uit? Hoe wordt ze gevraagd om bij te dragen aan de bijeenkomst
  2. Hoe de ruimte is ingericht en welke materialen nodig zijn: hoe zet je de stoelen en welke media of andere materialen gebruik je tijdens de sessie (bijvoorbeeld een PowerPoint of flip-over)
  3. Hoe participatie wordt verdeeld: heeft iedereen evenveel tijd en gelegenheid om deel te nemen of hebben sommigen meer dan anderen?
  4. Hoe groepen worden geconfigureerd: op welke manieren werken de deelnemers samen? Is alles klaar met de hele groep, of zijn er ook individuele opdrachten of werken in kleinere groepen?
  5. Een reeks stappen en tijdsplanning: wat gebeurt er tijdens de vergadering.

Kortom, je hoeft niet altijd oceanen te verplaatsen om een orkaan te veroorzaken, een vlinder kan met zijn vleugels een storm teweeg brengen. Met de vrij toegankelijke theorie en informatie over Liberating Structures kan iedereen er makkelijk mee aan de slag. Van 5 minuten oefeningen ter introductie tot een dagvullend programma. Daag jezelf en degenen om je heen uit om het verschil te maken.

Meer info?